Nawet 50 mln zł dofinansowania, wsparcie sięgające 80% kosztów kwalifikowanych i nabór dostępny dla firm z całej Polski. Ścieżka SMART to jeden z największych programów wspierających innowacje w przedsiębiorstwach. Czy można jednak wykorzystać dotację na zakup działki budowlanej, postawienie hali produkcyjnej, zakup maszyn lub samochodów? Sprawdziliśmy dokumentację konkursu PARP na 2026 rok. Odpowiedzi mogą zaskoczyć przedsiębiorców planujących rozwój działalności.
Ścieżka SMART 2026 – kto może otrzymać dofinansowanie?
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości prowadzi nabór w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021–2027.
Konkurs oznaczony numerem FENG.01.01-IP.02-003/26 jest przeznaczony dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność zarejestrowaną w Polsce.
| Parametr | Warunki naboru |
|---|---|
| Termin składania wniosków | 29.10–29.12.2026 r. |
| Godzina zakończenia | 16:00 |
| Maksymalna kwota pomocy | 50 mln zł |
| Minimalne koszty kwalifikowane prac B+R | 3 mln zł |
| Poziom dofinansowania | 35–80%, zależnie od rodzaju wydatku i warunków |
| Obszar | Cała Polska |
| Obowiązkowy zakres | Prace badawczo-rozwojowe |
W tym konkursie nie wystarczy chęć rozbudowy przedsiębiorstwa lub zakupu nowoczesnych urządzeń.
Firma musi zaplanować rzeczywiste prace badawczo-rozwojowe prowadzące do opracowania innowacji produktowej albo innowacji w procesie biznesowym dotyczącym produkcji wyrobów lub usług.
Możliwe jest również finansowanie określonych działań dotyczących kompetencji, umiędzynarodowienia produktów i ochrony własności przemysłowej.
Czy ze Ścieżki SMART można kupić grunt pod budowę hali?
To jedno z najczęstszych pytań przedsiębiorców.
Firma planuje zakup działki za 500 tys. zł, a następnie budowę hali produkcyjnej za 3 mln zł.
Czy może otrzymać dotację na zakup nieruchomości?
W analizowanym naborze Ścieżki SMART 2026 zakup gruntu na własność nie jest kosztem kwalifikowanym.
Przewodnik kwalifikowalności wydatków dopuszcza natomiast określone koszty użytkowania gruntów bezpośrednio związanych z realizacją prac B+R.
Są to:
- czynsz dzierżawny – w części przypadającej na wykorzystanie gruntu w badaniach;
- opłaty za użytkowanie wieczyste – również w odpowiedniej proporcji.
Koszty muszą dotyczyć okresu niezbędnego do realizacji prac badawczo-rozwojowych.
Przykład
Przedsiębiorstwo dzierżawi teren, na którym prowadzi badania nad innowacyjną technologią produkcji.
Jeżeli teren jest bezpośrednio wykorzystywany w projekcie, odpowiednia część kosztów dzierżawy może zostać uznana za kwalifikowaną.
Nie oznacza to jednak możliwości otrzymania dotacji na zakup działki, która w przyszłości stanie się majątkiem firmy.
Czy można wybudować nową halę produkcyjną?
W obecnym naborze nie przewidziano standardowego dofinansowania budowy nowej hali produkcyjnej jako inwestycji wdrożeniowej.
Możliwe jest natomiast rozliczanie odpisów amortyzacyjnych budynków wykorzystywanych podczas prowadzenia prac B+R.
Przykładowo firma prowadzi badania w części istniejącej hali.
Jeżeli budynek jest wykorzystywany również do normalnej produkcji, kwalifikowana może być wyłącznie odpowiednia część amortyzacji przypadająca na działalność badawczą w okresie projektu.
To zasadnicza różnica.
Amortyzacja budynku wykorzystywanego w badaniach nie jest tym samym co refundacja kosztów budowy całej hali.
Przedsiębiorca, który chce przede wszystkim kupić działkę i wybudować zakład, powinien poszukać instrumentu finansującego inwestycje produkcyjne, a nie wyłącznie prace B+R.
Czy Ścieżka SMART pozwala kupić maszyny?
Tak, ale sposób finansowania zależy od charakteru wydatku.
W konkursie 2026 przewidziano kwalifikowalność odpisów amortyzacyjnych aparatury naukowo-badawczej i sprzętu wykorzystywanego bezpośrednio do prac B+R.
Może to obejmować m.in.:
- specjalistyczną aparaturę pomiarową;
- urządzenia laboratoryjne;
- sprzęt wykorzystywany do testowania nowych technologii;
- elementy linii pilotażowych i demonstracyjnych;
- urządzenia niezbędne do budowy i testowania prototypów.
Nie oznacza to jednak automatycznej refundacji całej ceny zakupionej maszyny.
Przykład: maszyna za 1 mln zł
Firma kupuje specjalistyczne urządzenie o wartości 1 mln zł.
Maszyna będzie wykorzystywana przez 12 miesięcy w projekcie badawczym.
Jeżeli zgodnie z właściwymi zasadami amortyzacja za ten okres wynosi 200 tys. zł, a urządzenie jest wykorzystywane w 100% do prac B+R, potencjalnie kwalifikowaną podstawą będzie 200 tys. zł, a nie cały milion.
Przy przykładowej intensywności pomocy 60% dofinansowanie wyniosłoby 120 tys. zł.
Jest to uproszczona symulacja. W rzeczywistym projekcie znaczenie mają zasady amortyzacji, okres wykorzystania sprzętu, intensywność pomocy oraz pozostałe wymagania dokumentacji.
A co z maszyną do zwykłej produkcji?
Jeżeli przedsiębiorstwo chce kupić kolejną tokarkę, wtryskarkę lub linię pakującą wyłącznie po to, aby zwiększyć bieżącą produkcję, sam taki zakup nie realizuje celu obowiązkowych prac B+R.
Maszyna musi mieć uzasadnione zastosowanie w projekcie badawczym.
Czy można kupić samochód dostawczy, ciężarówkę albo inne środki transportu?
W dokumentacji analizowanego naboru nie ma odrębnej kategorii pozwalającej na zwykły zakup samochodów firmowych do bieżącej działalności.
Dlatego przedsiębiorca nie powinien planować dotacji na:
- samochód osobowy dla zarządu;
- bus do obsługi klientów;
- samochód dostawczy do standardowych dostaw;
- ciężarówkę do regularnego transportu towarów.
Są to przykłady wydatków, które same w sobie nie odpowiadają zakresowi finansowania prac B+R.
Czy istnieją wyjątki?
Jeżeli pojazd lub specjalistyczne urządzenie transportowe jest bezpośrednio wykorzystywane jako sprzęt badawczy, jego kwalifikowalność należałoby ocenić indywidualnie w ramach kategorii aparatury i sprzętu.
Przykładowo przedsiębiorstwo opracowuje innowacyjny system sterowania pojazdem autonomicznym.
Pojazd testowy może być niezbędny do badań.
Nie oznacza to jednak, że zakup całego pojazdu automatycznie zostanie zrefundowany. Konieczne jest sprawdzenie możliwości rozliczenia właściwych odpisów amortyzacyjnych i pozostałych warunków.
Warto też pamiętać, że przewodnik dopuszcza określone usługi transportowe związane z realizacją badań oraz koszty podróży w zadaniach dotyczących umiędzynarodowienia. To inne wydatki niż zakup pojazdu na własność.
Co jeszcze firma może sfinansować ze Ścieżki SMART?
Najważniejsze kwalifikowane kategorie kosztów w konkursie obejmują:
| Wydatek | Czy może być finansowany? |
|---|---|
| Wynagrodzenia personelu B+R | Tak |
| Badania zlecone jednostkom zewnętrznym | Tak, z ograniczeniami |
| Amortyzacja aparatury badawczej | Tak |
| Amortyzacja budynków wykorzystywanych w B+R | Tak |
| Dzierżawa gruntów wykorzystywanych w badaniach | Tak |
| Zakup gruntu na własność | Nie |
| Budowa hali do zwykłej produkcji | Nie w tym naborze jako inwestycja wdrożeniowa |
| Zakup samochodu do standardowego transportu | Nie |
| Materiały i dostawy niezbędne do badań | Tak |
| Patenty, licencje i określone know-how | Tak |
| Koszty operacyjne prac B+R | Tak |
| Szkolenia związane z projektem | Tak, na warunkach programu |
| Udział w targach i promocja zagraniczna | Tak, w określonym zakresie |
| Ochrona własności przemysłowej | Tak |
Przykład projektu za 5 mln zł
Załóżmy, że firma produkcyjna chce opracować innowacyjną technologię ograniczającą zużycie energii w procesie wytwarzania produktów.
Przykładowy budżet badawczo-rozwojowy:
| Kategoria | Koszt kwalifikowany |
|---|---|
| Wynagrodzenia zespołu badawczego | 1 800 000 zł |
| Badania zlecone zewnętrznym jednostkom | 1 200 000 zł |
| Kwalifikowana amortyzacja aparatury | 800 000 zł |
| Materiały do testów i prototypów | 700 000 zł |
| Pozostałe kwalifikowane koszty | 500 000 zł |
| Razem | 5 000 000 zł |
Przy hipotetycznej średniej intensywności pomocy 60% projekt mógłby uzyskać 3 mln zł dofinansowania.
To wyłącznie ilustracja skali finansowania. Rzeczywista pomoc wymaga obliczenia odrębnych intensywności dla właściwych kategorii badań i wydatków, z uwzględnieniem zasad kosztów pośrednich oraz limitów programu.
Czy każda innowacja kwalifikuje się do dotacji?
Nie.
Projekt musi dotyczyć rzeczywistych prac badawczo-rozwojowych i spełniać wymagania konkursu.
Przykładowo zakup gotowego systemu produkcyjnego, który jest już powszechnie dostępny na rynku, nie oznacza automatycznie prowadzenia badań.
Inaczej może wyglądać przedsięwzięcie, w którym firma samodzielnie opracowuje nową technologię, prowadzi testy, rozwiązuje problemy techniczne i tworzy innowacyjne rozwiązanie.
Znaczenie ma również zgodność z odpowiednią Krajową Inteligentną Specjalizacją (KIS), a także spełnienie kryteriów oceny projektu.
Co z wdrożeniem wyników badań?
W analizowanym konkursie firma musi przedstawić wiarygodny plan wykorzystania rezultatów prac B+R.
Kryteria oceny przewidują, że wdrożenie innowacyjnego rozwiązania powinno zostać zaplanowane nie później niż w ciągu pięciu lat od zakończenia projektu B+R.
Wdrożenie może mieć różne formy przewidziane w kryteriach, m.in. wykorzystanie rezultatów we własnej działalności gospodarczej.
To jednak nie oznacza, że koszty przyszłego wdrożenia, takie jak budowa hali czy zakup standardowej linii produkcyjnej, automatycznie podlegają refundacji w tym konkursie.
Plan wdrożenia jest wymagany, ale jego finansowanie trzeba odróżnić od kosztów samego projektu badawczego.
Kiedy Ścieżka SMART jest dobrym rozwiązaniem?
Program warto rozważyć, jeśli firma chce:
- opracować nowy produkt lub technologię;
- stworzyć i przetestować prototyp;
- przeprowadzić badania przemysłowe;
- rozwinąć innowacyjny proces produkcyjny;
- opracować nowe rozwiązanie z wykorzystaniem specjalistycznej aparatury;
- wdrożyć wyniki rzeczywistych prac B+R w przyszłej działalności.
Natomiast jeśli przedsiębiorca planuje wyłącznie zakup działki, budowę hali, zakup samochodów czy rozbudowę standardowej produkcji, powinien przeanalizować inne instrumenty inwestycyjne.
Podsumowanie – nawet 50 mln zł, ale nie na dowolne zakupy
Ścieżka SMART 2026 może zapewnić firmom bardzo wysokie wsparcie na rozwój innowacji.
Jednak w naborze PARP FENG.01.01-IP.02-003/26 finansowane są przede wszystkim prace badawczo-rozwojowe.
Nie można traktować tego konkursu jako zwykłej dotacji na zakup nieruchomości, budowę hali czy powiększenie floty samochodowej.
Dla przedsiębiorstw posiadających rzeczywisty projekt innowacyjny program może być natomiast szansą na sfinansowanie kosztów badań, personelu, aparatury, prototypów i współpracy z jednostkami naukowymi.
Planujesz inwestycję w firmie?
BM & Partners pomaga przedsiębiorcom analizować możliwości dofinansowania oraz przygotowywać projekty inwestycyjne i badawczo-rozwojowe.
Jeśli planujesz budowę hali, zakup maszyn, wdrożenie innowacyjnej technologii lub rozwój produkcji, warto najpierw ustalić, który program rzeczywiście finansuje planowane wydatki.
Kontakt: 571 501 208
Źródła:
- PARP – Ogłoszenie naboru Ścieżka SMART, FENG.01.01-IP.02-003/26, 29.09.2026 r.
- PARP – Przewodnik kwalifikowalności wydatków dla projektów B+R.
- PARP – Kryteria wyboru projektów.
- PARP – Regulamin wyboru projektów.
- Ministerstwo Rozwoju i Technologii – Lista Krajowych Inteligentnych Specjalizacji.
Artykuł dotyczy konkretnego naboru ogłoszonego 29 września 2026 r. Zakres kosztów kwalifikowanych w innych edycjach Ścieżki SMART może być odmienny.